İNSANLARIN ÜMİD İŞIĞI...

Şirinxanım Səmədovanın həyat və fəaliyyəti barədə publisistik oçerk

Bəzən bir insan haqqında yazmaq üçün onun tutduğu vəzifəyə baxmaq kifayət etmir. Çünki elə adamlar var ki, vəzifə onların adını böyüdür. Elələri də var ki, öz şəxsiyyətləri ilə vəzifənin nüfuzunu yüksəldirlər. Həyatın müxtəlif sahələrində belə insanlara rast gəlmək mümkündür. Onlar yüksək tribunalar axtarmırlar, özlərini nümayiş etdirmirlər, gurultulu reklamların arxasında gizlənmirlər. Sadəcə gördükləri işlərlə, insanlara münasibətləri ilə, məsuliyyət hissləri ilə yadda qalırlar.

Belə insanlardan biri də uzun illər səhiyyə sahəsində fəaliyyət göstərən, hazırda Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanası Publik Hüquqi Şəxsin direktoru vəzifəsində çalışan Şirinxanım Vaqif qızı Səmədovadır.

Onun haqqında danışarkən ilk növbədə bir məqam diqqəti cəlb edir: Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyəti təkcə inzibati idarəçilik çərçivəsinə sığmır. O, insan amilinə xüsusi önəm verən, səhiyyəni yalnız tibbi xidmət deyil, həm də mənəvi missiya hesab edən rəhbərlər sırasındadır.

İnsan ömrünün başlanğıc nöqtəsi

Kür çayının min illərin yaddaşını daşıyan sahillərində yerləşən Salyan torpağı həmişə öz zəhmətkeş insanları ilə tanınıb.

Bu torpaqda böyüyən uşaqlar erkən yaşlarından həyatın sadə həqiqətlərini öyrənirlər:

Əməksiz uğur olmur.

İnsansız dünya olmur.

Vicdansız hörmət olmur.

Şirinxanım Səmədovanın uşaqlıq və gənclik illəri də məhz belə bir mühitdə keçib.

Doğma rayonun insanlarını, onların qayğılarını, problemlərini yaxından tanıması sonrakı həyat yoluna da təsirsiz ötüşməyib.

Hələ gənc yaşlarından insanlara kömək etmək arzusu onun gələcək peşə seçiminə istiqamət verib.

Bu yol onu tibb sahəsinə gətirib.

İllər sonra isə həmin yol minlərlə insanın taleyinə toxunan böyük bir ömür yoluna çevrilib.

Hər bir insanın taleyində doğulduğu mühit mühüm rol oynayır. Uşaqlıq illərində qazandığı tərbiyə, ailədən aldığı dəyərlər, böyüdüyü mühit onun sonrakı həyat yolunu müəyyənləşdirir. Şirinxanım Səmədovanın da şəxsiyyət kimi formalaşmasında doğma Salyan mühitinin, ailə ənənələrinin, zəhmətə və insanlara hörmət hissinin böyük təsiri olmuşdur.

Bu torpaq əsrlər boyu mərd insanları, zəhmətkeş adamları, ziyalıları yetişdirib. Kür çayının sahillərində böyüyən insanlar həmişə sadəliyi, qonaqpərvərliyi və insanpərvərliyi ilə seçiliblər. Şirinxanım Səmədova da həmin mühitdən qidalanaraq formalaşmışdır.

Hələ gənc yaşlarından insanlara kömək etməyin, onların ağrı-acısını bölüşməyin müqəddəs bir missiya olduğunu dərk edən gələcək həkim həyatını səhiyyə sahəsinə bağlamaq qərarı verir.

Ağ xalatın məsuliyyəti

Həkim peşəsi dünyanın ən çətin və ən şərəfli peşələrindən biridir. Bu peşədə yalnız bilik kifayət etmir. Burada vicdan, mərhəmət, səbir və böyük mənəvi güc lazımdır.

Şirinxanım Səmədova da bu peşənin bütün məsuliyyətini dərk edərək fəaliyyətə başlamışdır.

Uzun illər ərzində qazandığı təcrübə ona yalnız tibbi biliklər deyil, insan xarakterlərini anlamaq, müxtəlif talelərlə qarşılaşmaq, cəmiyyətin problemlərini yaxından görmək imkanı vermişdir.

Həkim kabinetinə daxil olan insanlar yalnız xəstəlik gətirmirlər. Onlar öz qayğılarını, narahatlıqlarını, ümidlərini də gətirirlər. Əsl həkim isə yalnız resept yazan deyil, insanın mənəvi yükünü də azaldan şəxsdir.

Şirinxanım Səmədovanı tanıyanların fikrincə, onun ən güclü tərəflərindən biri məhz insanlarla ünsiyyət qurmaq bacarığıdır.

Bu xüsusiyyət sonralar onun rəhbərlik fəaliyyətində də özünü qabarıq şəkildə göstərmişdir.

İdarəçiliyə gedən yol

Şirinxanım Səmədovanın peşəkar fəaliyyəti onu tədricən səhiyyə idarəçiliyinə gətirib çıxardı.

Son təyinatadək Şirvan Şəhər Uşaq Poliklinikasının müdiri kimi fəaliyyət göstərməsi onun təşkilatçılıq bacarıqlarının formalaşmasında mühüm rol oynadı.

İdarəçilik yalnız əmrlər vermək deyil.

İdarəçilik kollektiv yaratmaqdır.

İdarəçilik məsuliyyəti bölüşməkdir.

İdarəçilik insanların potensialını üzə çıxarmaqdır.

Bu baxımdan Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyəti diqqət çəkir. Onun rəhbərlik etdiyi kollektivlərdə insan amilinə verilən önəm, işçilərə münasibətdə nümayiş etdirdiyi diqqət və qayğı həmkarları tərəfindən dəfələrlə qeyd olunmuşdur.

Təcrübə göstərir ki, hər bir təşkilatın uğuru ilk növbədə rəhbərin şəxsiyyətindən asılıdır. Əgər rəhbər ədalətlidirsə, kollektivdə sağlam mühit yaranır. Əgər rəhbər məsuliyyətlidirsə, işlər sistemli şəkildə qurulur. Əgər rəhbər insanları dinləməyi bacarırsa, problemlərin həlli daha asan olur.

Bu keyfiyyətlərin əksəriyyəti Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyətində öz əksini tapır.

Yeni dövrün səhiyyə çağırışları

Son illərdə Azərbaycan səhiyyəsində aparılan islahatlar ölkənin bu sahədə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.

TƏBİB sisteminin yaradılması, xəstəxanaların fəaliyyətinin yenidən qurulması, insan kapitalının inkişafına xüsusi diqqət ayrılması səhiyyənin inkişafına ciddi təkan vermişdir.

Bu prosesdə rəhbər vəzifələrə təyin olunan şəxslərin üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Şirinxanım Səmədovanın Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına rəhbər təyin olunması da bu baxımdan diqqətəlayiq hadisə hesab olunur.

Çünki səhiyyə müəssisəsinin rəhbəri olmaq təkcə inzibati vəzifə deyil.

Bu, minlərlə insanın sağlamlığına görə məsuliyyət daşımaq deməkdir.

Bu, yüzlərlə əməkdaşın fəaliyyətini əlaqələndirmək deməkdir.

Bu, hər gün onlarla müraciəti dinləmək deməkdir.

Bu, bəzən gecə yarısı belə veriləcək qərarlara hazır olmaq deməkdir.

Belə bir məsuliyyət isə yalnız peşəkarlıq deyil, həm də güclü xarakter tələb edir.

Sadəliyin gücü

Şirinxanım Səmədova haqqında danışan insanların əksəriyyəti ilk növbədə onun sadəliyini vurğulayırlar.

Müasir dövrdə sadə qalmaq bəzən ən böyük üstünlüyə çevrilir.

Vəzifə adamı dəyişə bilər.

Səlahiyyət insanı uzaqlaşdıra bilər.

Məşhurluq insanı özündən razı sala bilər.

Lakin bəzi insanlar bütün bunların fövqündə dayanmağı bacarırlar.

Onlar hansı vəzifədə çalışmasından asılı olmayaraq insanlara eyni münasibəti göstərirlər.

Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyətində də bu xüsusiyyət xüsusi qeyd olunur.

Onun qəbuluna gələn insanların problemlərini diqqətlə dinləməsi, məsələlərin həllinə çalışması, müraciətlərə həssas yanaşması haqqında müxtəlif fikirlər səsləndirilir.

Əlbəttə, hər bir rəhbərin fəaliyyəti fərqli qiymətləndirilə bilər. Lakin insanlara hörmət və diqqət prinsipi dəyişməyən dəyər olaraq qalır.

Əsl sərvət

Məqalələrdən birində maraqlı bir fikir səsləndirilirdi:

"Şirinxanım Səmədova təsəvvür edilməyəcək qədər zəngindir."

Bu ifadə ilk baxışda adi görünə bilər.

Lakin burada söhbət maddi sərvətdən getmir.

İnsan ömründə elə xəzinələr var ki, onları nə almaq mümkündür, nə də satmaq.

Etibar.

Hörmət.

Minnətdarlıq.

Xeyirxahlıq.

Yaxşı ad.

Bunlar insanın qazandığı ən böyük sərvətlərdir.

Bir insanın ünvanına illər sonra belə xoş sözlər deyilirsə, bu artıq onun həyatının nəticəsidir.

Bir insanın yetişdirdiyi mütəxəssislər onun haqqında ehtiramla danışırsa, bu da onun sərvətidir.

Bir insanın etdiyi yaxşılıqlar unudulmursa, bu da onun xəzinəsidir.

Şirinxanım Səmədovanın adı çəkilərkən insanların xeyirxahlıq və humanizm kimi anlayışları xatırlaması təsadüfi deyil.

Rəhbərlik fəlsəfəsi

Bəzi rəhbərlər qorxu yaradır.

Bəzi rəhbərlər məsafə saxlayır.

Bəzi rəhbərlər isə inam yaradır.

Şirinxanım Səmədova haqqında səsləndirilən fikirlərdən belə görünür ki, onun rəhbərlik fəlsəfəsi daha çox izah etmək, inandırmaq və maarifləndirmək üzərində qurulub.

Bu yanaşma təsadüfi deyil.

Çünki müasir idarəçilik artıq sərt inzibati üsullardan çox dialoq və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır.

İnsanları qorxutmaq asandır.

İnsanları inandırmaq isə daha çətindir.

Lakin uzunmüddətli nəticələr məhz ikinci yolla əldə edilir.

Bu səbəbdən onun haqqında danışanlar həm tələbkar, həm də humanist rəhbər obrazını ön plana çıxarırlar.

Salyanın səhiyyə həyatı

Salyan Azərbaycanın qədim bölgələrindən biridir.

Bu bölgənin sosial həyatı, iqtisadi inkişafı və insanların rifahı səhiyyə xidmətlərinin səviyyəsi ilə sıx bağlıdır.

Rayon mərkəzi xəstəxanası isə bu sistemin əsas dayaqlarından biridir.

Belə bir müəssisəyə rəhbərlik etmək böyük məsuliyyət tələb edir.

Çünki burada qəbul edilən qərarlar insanların sağlamlığına birbaşa təsir göstərir.

Bu baxımdan Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyəti yalnız bir idarəçinin işi deyil, həm də ictimai məsuliyyət nümunəsidir.

Təvazökarlığın səssiz dili

Müasir informasiya dövründə insanlar tez-tez görünmək, haqqında danışılmaq, diqqət mərkəzində olmaq istəyirlər.

Lakin bəzi insanlar gördükləri işlərlə danışmağa üstünlük verirlər.

Onlar reklamdan daha çox əməyə inanırlar.

Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyəti haqqında geniş məlumatların az olması da müəyyən mənada onun xarakteri ilə əlaqələndirilir.

Onu yaxından tanıyanların fikrincə, o, diqqət mərkəzində olmağı sevmir.

Bu isə əslində qədim Azərbaycan ziyalılığına xas keyfiyyətdir.

Əsl ziyalı özünü deyil, işini ön plana çıxarır.

İnsan yaddaşında qalan iz

Vəzifələr dəyişir.

Kabinetlər dəyişir.

Səlahiyyətlər dəyişir.

Lakin insan yaddaşında qalan iz dəyişmir.

Tarix də məhz həmin izləri yadda saxlayır.

Bir gün insanın tutduğu vəzifə unudula bilər.

Lakin onun insanlara münasibəti unudulmur.

Bir gün statistik göstəricilər dəyişə bilər.

Lakin yaxşılıq yaddaşlardan silinmir.

Şirinxanım Səmədovanın fəaliyyətinə nəzər saldıqda da bu həqiqəti görmək mümkündür.

Onun haqqında danışanlar daha çox insani keyfiyyətlərindən, xeyirxahlığından, sadəliyindən, məsuliyyət hissindən bəhs edirlər.

Bu isə hər bir rəhbər üçün ən böyük qiymətdir.

Son söz əvəzi

Həyatın ən böyük mükafatı insanın qazandığı hörmətdir.

Bu hörmət nə fərmanla verilir, nə də vəzifə ilə qazanılır.

O, illərin zəhməti, vicdanlı əmək, insanlara münasibət və görülən işlərin nəticəsində formalaşır.

Şirinxanım Səmədovanın həyat və fəaliyyət yoluna nəzər saldıqda qarşımızda ilk növbədə peşəsinə bağlı bir həkim, təşkilatçılıq bacarığı ilə seçilən rəhbər və insanlara dəyər verməyi bacaran bir şəxsiyyət obrazı canlanır.

Bəlkə də onun ən böyük uğuru məhz budur:

İnsanların yaddaşında vəzifəsi ilə deyil, şəxsiyyəti ilə qalmaq.

Çünki vəzifələr zamanın hökmünə tabedir.

Şəxsiyyət isə zamandan daha uzun yaşayır.

Və insan ömrünün əsl mənası da elə burada başlayır.