KÜL, GÜL VƏ DUA (mistik-fəlsəfi poematik silsilə) - Ədalət Qarabulud

KÜL, GÜL VƏ DUA
        (mistik-fəlsəfi silsilə)

ÖN SÖZ

Bu əsər - insan ruhunun yanmaq, doğulmaq, susmaq və qovuşmaq mərhələlərini poetik şəkildə əks etdirən bir səyahətdir.
İnsanın külə çevrilməsi, gül kimi açılması, sükut və dua ilə Tanrıya qovuşması - bütün bunlar bu silsilədə mistik bir çevrə şəklində təqdim olunur.

Silsilənin yeni fəslələri - “Tüstü”, “Xəttin o üzündə” və “Dua daşlarının altında” - müasir varoluşun iç sarsıntılarını, gündəlik həyatın metafizik qatlarını və insanın öz daxili aləmini ifadə edir.

Burada kül - keçmişin yanığı, gül - yenidən doğuluş, dua - ilahi səssizlik, tüstü - müasir ruhun yanğısı, xəttin o üzündə - özünü aşma və sərhədləri keçmə mərhələsi, dua daşlarının altında - bütün çevrənin mistik yekunudur.

I. KÜL

Küləm mən - 
yanmış zamanın xatirəsiyəm,
bir ulduzun ölümündən qalan işıq tozu.

Tanrı nəfəsini içimə üfürəndə
bir kainat alovlanırdı içimdə.
Hər doğuluşun içində bir yanış gizlənirdi,
və hər yanış - bir dua idi.

Kül danışmaz,
çünki hər sözü yanar.
Mən sustuğum yerdə dünya alışır,
sən dinlədiyin yerdə unudursan.

Pəncərənə qonuram -
kül şəklində,
adını pıçıldayıram -
sən pərdələri bağlayırsan.

Bil ki,
kül - yananın yadigarıdır,
mənim səssizliyimdə
hələ də od var.

II. GÜL

Sən gül idin - 
amma torpaqdan çox sükutu sevirdin.
Mənim külümdən doğuldun,
hər ləçəyində bir yanığım var.

Sənə toxunan külək
mənim nəfəsimdir.
Ətrində - 
külün dua kimi çəkdiyi ah gizlidir.

Sevgi - odla suyun eyni nəfəsdə doğuluşudur.
Kül torpağa dönür,
torpaq gülə,
amma yanmaq dəyişmir - 
yalnız şəkil dəyişir.

Tanrı səni yaratdı ki,
yanışımın mənası olsun,
külümün qoxusu,
ölümümün gözəlliyi.

Mən küləm, sən gül - 
biz Tanrının iki səssiz cavabıyıq,
bir-birinə bənzəməyən,
amma eyni duadan yaranan.

III. DUA (SÜKUT)

İndi nə küləm, nə gül -
sadəcə aradakı nəfəsəm,
külü gülə,
gülü külə daşıyan sükut.

Dua odur ki,
heç nə istəməsin - 
yalnız var olsun.

Sükut - Tanrının səsi,
biz isə onun tənəffüsündə
kiçik bir toz zərrəsiyik.

Kül göyə qalxır - işıq olur,
gül torpağa əyilir - kök olur.
Mən isə arada,
hər ikisinin kölgəsində yox oluram.

Dünya,
külün və gülün
bir-birinə yazdığı uzun bir məktubdur.
Kül yazır: “Yandım...”
Gül cavab verir: “Açdım...”
Mən isə o iki söz arasında -
sükut kimi qalıram.

Əgər bir gün kül gülə toxunar,
dua sözə çevrilərsə -
o zaman Eşq tamamlanar.

IV. TÜSTÜ

Yuxu - bəzən bir xəbərdir,
bəzən də qapının arxasında dayanmış
görünməz bir Tanrıdır.

Ayaqqabını geyirsən,
çünki getmək heç vaxt bitmir;
yataqda da,
küçədə də
addımlar səni təqib edir.

Zibil qabını boşaldırsan - 
amma ruhda toz qalır.
O tozun da səsi var:
“Unutma,” - deyir, -
“heç nə atılmır, sadəcə forma dəyişir.”

Səni gözləyənlər var -
bəlkə bir köhnə saat,
bəlkə bir külqabı,
bəlkə də səssiz bir işıq.

Sən siqaretini yandırırsan,
çünki işığın ən qısa ömrü
həmişə ən səmimidir.

Barmaqların yanır -
bəlkə də bu,
ruhunun hələ hiss edə bildiyi
son istilikdi.

Dibinə qədər sümürdüyün siqaret
sənin sonuncu günəşindir.
Tüstü yuxarı qalxır,
amma geri dönmür.
Gözəl günlər -
əgər hələ oradadırsa, -
yuxunun o biri tərəfində,
bəlkə də unudulmuş bir duaların içindədir.

Sən tüstünü buraxırsan havaya,
və anlayırsan -
hər şeyin sirri
elə anladığın anda sönür.

V. XƏTTİN O ÜZÜNDƏ

Öyrəşmək - ruhun pasıdır,
dustaqlar zindana,
toyuqlar hinə,
biz isə qəliblərimizə öyrəşirik.

İçindəki xətti keç...
orda səni gözləyən
nə işıqdır, nə də qaranlıq,
sadəcə sən - 
özünü tanımadığın halınla.

Minillərin bəzək divarı
müqəddəs bir yalan kimidir,
üzündə rənglər,
altında qorxu.
Əlini vur,
soyulacaq o bəzəklər,
daşın qanı axacaq -
çünki zaman da canlıdır.

Büdrəyəcəksən,
yıxılacaqsan,
amma bu dəfə
ana əli uzanmayacaq -
çünki artıq doğuluş
öz içindən baş verir.

Səssizlik qulaq kəsiləcək,
bir səs deyəcək:
“Yıxılmaq - Tanrının səni tanımasıdır.”

Keç o xətti,
çünki bəzən
Tanrı səni qaldırmaq üçün yox,
yıxmaq üçün çağırır.

Divarın o üzündə
sən yoxsan,
sənliyin külü var.
O külün içindən gül çıxır,
adını pıçıldayır:
“Geri dönmə - çünki dönmək,
yenə öyrəşməkdir.”

VI. DUA DAŞLARININ ALTINDA

Dua daşlarının altında sükut yatır -
nə ölülərə məxsus,
nə dirilərə.
Orda zaman nəfəs almaz,
saatlar tərs dönər,
çünki dua – bir əks-səslənmədir,
öz içini Tanrıya qaytarmaq.

Mən bir zaman o daşların altına uzandım,
gözlərimlə torpağı dinlədim - 
orada söz yox idi,
yalnız nəfəsin tozu.

Bəlkə Tanrı da belə yaranıb,
bir nəfəsin içində,
bir toz zərrəsində gizlənib,
bizə baxa-baxa
öz adını unudub.

Əllərim daşın üstünü oxşadı - 
soyuq idi, amma tanış.
Sanki özümün bərkimiş halıydı o,
min dua boyunca
daşlaşmış bir “mən”.

Onda anladım:
heç bir dua göyə qalxmır,
hamısı torpağa enir.
Biz səmaya baxıb danışırıq,
amma yer bizi dinləyir.

Səssizliyə toxunanda hiss etdim,
kimsə içimdə pıçıldadı:
“Sən artıq bir dua deyilsən,
sən duanın özüsən.”

Onda nə kül qaldı,
nə gül,
nə xətt,
nə tərəf.
Yalnız bir nəfəs - 
başlanğıcı da, sonu da eyni olan.

Dua daşlarının altında
ruhlar da yatır, sözlər də,
amma hər sükutun içində
bir cücərmə var.

Bəlkə də bu dünya -
Tanrının unudulmuş duanın içində
yuxuya getdiyi andır.

Və biz - 
o yuxunun
külü və gülü.

YEKUN SÖZ

Bu silsilə - insan ruhunun mistik çevrəsi,
yanmaqla təmizlənmək,
doğulmaqla ucalmaq,
sükut və dua ilə Tanrıya qovuşmaq haqqındadır.

Hər fəsil bir mərhələdir:
Kül – Gül – Dua – Tüstü – Xəttin o üzündə – Dua daşlarının altında.
Başlanğıc və son, bir nəfəsdə birləşir - 
sonsuz bir çevrə yaradır.

O çevrə - insanın özünü aşması,
yanmış keçmişi ilə barışması,
hər düşüşdə yeni bir yüksəliş tapmasıdır.

Külün doğulduğu yerdə dua bitmir - 
çünki hər kül, yeni bir gülün başlanğıcıdır.