DƏLİ KÜRDƏN KEÇƏN RUH... - İsmayıl Şıxlının ruhuna ithaf

DƏLİ KÜRDƏN KEÇƏN RUH...

İsmayıl Şıxlının ruhuna ithaf

I. Ulduzun doğumu

Sükutun içindən doğan bir ulduz,
kəndin nəfəsi, torpağın ahı idi —
İkinci Şıxlıda açıldı bir səhifə,
öz tarixini özü yazmağa doğulan bir körpə.

Doğum tarixi sığmadı zamana,
çünki zaman onu qəbul etmədi.
Qəlbindəki işıqla
öz doğumunu yenidən qurdu –
çünki gerçək yazıçılar
talelərini kağızda yox,
çətinlik içində oyurlar...

II. Şeirin ilk nəfəsi

"Quşlar" uçdu onun qələmindən,
ilk şeir idi,
ilk sevinci və
ilk kədəri.

“Bir daha şeir yazmayacağam...” —
deyəndə
şeirin özü yazdı onu.
Çünki bəzi sözlər yazılmaz,
yalnız yaşanar —
və yaşamaq özü
mistik bir poeziyadır əslində...

III. Cəbhədə söz susur

O, qələmi yerə qoyub
ön cəbhəyə getdi —
Krımda, Belarusda, Şimali Qafqazda
güllələrə fikir söylədi səssizcə.

Amma içindəki yazıçı
orada da susmadı —
hər döyüş səhnəsi
bir cümləyə çevrildi illər sonra.

Əsil yazıçı
təkcə masa arxasında doğulmaz –
o,
odun içindən keçərək
öz səsini tapar.

IV. Dəli Kür — Bir xalqın aynası

Çay axmır burada —
bura ruhun axınıdır.

Dəli Kürdə
sular deyil,
min illərin səbrinə batmış
bir millət danışır.

Doqquz ilə doğulan roman
bir qəlbin deyil,
bir xalqın tarixçəsidir.

Orada Məmmədəli bəyin gözüylə
vicdan baxır bizə —
və soruşur:
“Siz hələ də susursunuzmu?”

V. Film kəsildi, Ruh qaldı

Söz lentə köçdü,
film çəkildi,
amma qaranlıq ideologiyalar
işığı kəsmək istədi.

Səhnələr yoxa çıxdı,
amma ruh yox olmadı.
Çünki həqiqət yandırıla bilməz —
yalnız gecikdirilər...

Filmin kəsilən səhnələri
qəlblərdə tamamlandı —
və hər kəs içində o finalı gördü.

VI. Səssiz müdriklik

Yazıçılar İttifaqından çəkildi —
səbəbi sadə:
“Yaxınlarımın əcaib sifətə düşməsini istəmirəm.”

Bu bir cümlə
bir xalqın güzgüsüdür.
Sözlə deyil,
susqunluqla danışan
qəddar bir müdriklikdir burada.

Əsil yazıçı
çirkaba batmaz,
batmamaq üçün
çəkilər...

VII. Gözsüz qələm

Gözləri tutulanda
ruh daha çox görməyə başladı.
“Ölən dünyam” —
onun səsini eşidən
yalnız bir qadın deyil,
bir millət idi...

O, yazmadı sadəcə —
diktə etdi:
sözləri gözdən yox,
ürəkdən axıtdı.

Əsəri bitirəndə
yüngülləşdi:
“Artıq rahat ölə bilərəm...” —
çünki tamamlanan söz
bir ruhun dua kimi tamamıdır.

VIII. Ailə — Susan güc

Ümidə xanım — səssiz dağ,
yanında dayandı,
ona göz oldu,
ona güc oldu.

Elçin, Fərrux —
soy ağacının yeni budaqları.
Biri ədəbiyyatın,
biri elmin iziylə getdi.

Ailəsi onun üçün ev yox,
müqəddəs bir otaq idi —
divarları dua ilə örülmüş,
səssizliklə danışan...

IX. Dil — Ruhun yaddaşı

O, dili qorumadı —
dil onu qorudu.
Çünki o,
dil içində yaşayıb
dilin içindən danışırdı xalqla.

Sözləri sıravi deyildi —
hər biri
bir yaddaş hüceyrəsi idi.

Xalqın səsi
bəzən bir hekayədə,
bəzən bir dialoqda
qəfildən dirilərdi.

Və biz anlayardıq:
bu yazıçı danışmır —
xatırladır...

X. Ruhun axtarışı

Sükutla danışırdı —
sanki hər sətiri yazmamışdan əvvəl
öz vicdanından icazə alırdı.

O, yazdıqlarını sevmədi —
çünki
əsl yazıçı
heç vaxt yazdıqları ilə razı qalmaz.

Onun əsərləri
heç bitməz –
biz oxuduqca
o, yenidən yazır…

Ruh axtarışdadır –
və hər yeni oxucu
o ruhun yol yoldaşıdır.

XI. Əbədi Ruh (epiloq)

Fəxri xiyabanda bir səssizlik var —
amma bu səssizlik
adi deyil.

Hər addımda
bir sətrin nəfəsi duyulur,
hər daşın altında
bir hekayə yatır.

İsmayıl Şıxlı —
bir ad deyil,
bir yol,
bir dərs,
bir vicdan aydınlığıdır.

O, ölmədi —
sadəcə xalqın içində
səssiz danışmağa başladı.

İndi bir uşaq
onun romanından cümlə oxuyursa —
ruh yenidən doğulur.

Əbədi ruh
kitablarda yox,
onu oxuyan qəlblərdə yaşayır.